1 Nisan İle İlgili Sloganlar 1 Nisan, dünya genelinde şaka ve eğlenceyle özdeşleşmiş özel bir...
Geri dönüşümle ilgili sloganlar aslında hepimizin hayatında sandığımızdan daha fazla yer kaplıyor. Mesela ben mavi kutuya her kağıt attığımda, yıllar önce belediyenin çöp kamyonunda gördüğüm bir sloganı hatırlarım. Tek bir cümleydi ama demek ki işini yapmış; çünkü aradan bunca yıl geçmesine rağmen hâlâ aklımda. İşte iyi bir sloganın gücü tam olarak bu.
Bu yazıda okul panolarından belediye kampanyalarına, sosyal medya paylaşımlarından çevre projelerine kadar her ihtiyaca uygun geri dönüşüm sloganlarını derledim. Ayrıca yazının sonunda kendi sloganınızı yazmak isterseniz diye birkaç pratik ipucu da bırakacağım.
Rakamlar açıkçası pek iç açıcı değil. Türkiye’de her gün binlerce ton çöp üretiliyor; ancak bunun önemli bir kısmı geri dönüştürülebilecekken doğrudan çöpe gidiyor. Oysa bir alüminyum kutunun ya da bir cam şişenin defalarca yeniden kullanılabildiğini çoğumuz biliyoruz.
Peki bilgi varsa sorun ne? Sorun alışkanlık. İşte sloganlar tam bu noktada devreye giriyor; çünkü kısa ve vurucu bir cümle, bilgiyi davranışa dönüştüren o küçük hatırlatıcı oluyor. Özellikle çocuk yaşta duyulan bir slogan, ömür boyu süren bir alışkanlığın tohumunu atabiliyor.
Öncelikle genel kullanıma uygun, her yerde işe yarayacak sloganlarla başlayalım:
Bu arada “çöp değil, kaynak” sloganını özellikle severim; çünkü iki kelimeyle koca bir bakış açısı değişikliği öneriyor. Zaten geri dönüşümün özü de bu değil mi?
Öğretmenler ve öğrenciler içinse daha sevimli, pano dostu öneriler hazırladım:
Özellikle çocuklara yönelik sloganlarda somut davranış belirtmek çok işe yarıyor; örneğin “çevreyi koru” demek yerine “kağıdını mavi kutuya at” demek, çocuğun ne yapacağını birebir gösteriyor.
Kağıt, geri dönüşümün en bilinen kalemi; dolayısıyla ayrı bir başlığı hak ediyor:
Öte yandan plastik ve cam atıklar için de vurucu sözler gerekiyor:
“Denizde balık olsun, poşet değil” tarzı görsel çağrışımı güçlü sloganlar bence en etkilileri; çünkü insan okuduğu anda o görüntüyü zihninde canlandırıyor.
Son yıllarda sıfır atık kavramı epey gündemde; bu yüzden ona da ayrı bir yer açalım:
Kurumsal kampanyalar içinse biraz daha kapsayıcı sloganlar uygun düşer:
Hazır sloganlar güzel bir başlangıç; ancak proje ya da kampanyanıza özel bir slogan her zaman daha çok ses getirir. Bu yüzden birkaç pratik tavsiye vereyim.
İlk yöntem, zıtlıklardan yararlanmak. Örneğin çöp/kaynak, bugün/yarın, atmak/kazanmak gibi karşıtlıklar sloganı hem güçlü hem akılda kalıcı yapıyor. İkinci yöntem ise rakamların gücünü kullanmak; “plastik 400 yıl yaşar” gibi somut bir bilgi, onlarca genel cümleden daha çok etki bırakıyor.
Son olarak sloganı yazdıktan sonra sesli okuyun ve mümkünse bir çocuğa söyleyin. Eğer çocuk ertesi gün hatırlıyorsa elinizde gerçekten iyi bir slogan var demektir; çünkü en acımasız slogan eleştirmenleri çocuklardır, bunu tecrübeyle söylüyorum.
Kısacası, geri dönüşümle ilgili sloganlar konusunda aklıma gelen tüm kategorileri bu yazıda toplamaya çalıştım. Sizin de okulda, sokakta ya da bir kampanyada görüp aklınızda kalan bir geri dönüşüm sloganı varsa yorumlarda paylaşın; böylece listeyi hep birlikte büyütelim.